De vliegende cavia

Vorige blogje riep vragen op. Daarom nog een blogje in andere woorden over het zelfde thema.

Er is niks mis mee als je een ander prijst. Iedereen vindt het prettig om zo nu en dan een compliment te krijgen. Het gaat mis wanneer je dat teveel doet. Dan sta je namelijk niet meer in een gewone relatie tot die ander, maar in een beoordelingsrelatie. Het maakt dan in wezen niet eens zoveel uit of je positief of negatief oordeelt. Teveel complimenten krijgen van iemand die niet je leermeester is, is net zo vervelend als voortdurend gewezen te worden op je fouten door zo iemand. In de regel geldt: oordeel niet. Niet negatief, maar ook niet positief. Geef liever in plaats daarvan aan wat jij prettig vindt in het contact met de ander. Dat is een relatie-boodschap. 'Ik vind je belangstelling fijn' of 'ik vind het fijn dat jij mijn naam onthouden hebt' of 'ik vind het fijn dat ik altijd met mijn vragen bij je terecht kan' of... enzovoort. En dat zeg je dus niet om de haverklap, want dan weten we het wel.

Het tweede knelpunt zit in de verwachtingen. We gaan uit van gemiddelden in onze verwachtingen van wat mensen kunnen. Als tussen alle lopende mensen ineens iemand blijkt te kunnen vliegen, is dat terecht reden tot bewondering. Maar als een vogel kan vliegen, zeggen we niet 'goh wat knap' tegen die vogel. Een vogel wordt geacht dat te kunnen (enkele uitzonderingen daargelaten). En als je iemand die iets bovengemiddeld kan al heel lang kent, geeft het ook geen pas om elke keer opnieuw met trompetgeschal die ene vaardigheid te bejubelen.

Broer G is zo'n vogel die kan vliegen. Alleen heeft hij ook wat kenmerken van een cavia - bij wijze van spreken - waardoor mensen verbaasd zijn dat hij kan vliegen. Want cavia's kunnen niet vliegen. Als ze hem voor de eerste keer zien met zijn cavia-uiterlijk, is hun verbazing logisch. Maar als ze hem al 50 jaar kennen en weten dat hij al 48 jaar vliegt, zijn die trompetjes kwetsend. In feite zeggen ze met al hun gejubel: je kunt vliegen, maar eigenlijk zie ik je nog steeds als een cavia. En daarmee kortwieken ze hem in feite, zonder dat te willen.